Σύνοψη του 3ου Policy Brief που εκδόθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου ECOEMPOWER.
Τι σημαίνει «κοινή χρήση ενέργειας»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει την κοινή χρήση ενέργειας, στον αναθεωρημένο σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ (EMD), ως «την αυτοκατανάλωση ανανεώσιμης ενέργειας από ενεργούς καταναλωτές». Πρόκειται δηλαδή για συλλογική αυτοκατανάλωση από μια ομάδα ανθρώπων με κατανεμημένους πόρους σε πολλαπλές τοποθεσίες.
Ένα απλό παράδειγμα: ένα σχολείο καταναλώνει την πλεονάζουσα ενέργεια από τα φωτοβολταϊκά που βρίσκονται στις στέγες των γειτόνων του. Ο μηχανισμός μειώνει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και αυξάνει την αυτάρκεια της περιοχής.
Τι υποχρεώνει η ευρωπαϊκή νομοθεσία
Η τροπολογία EMD κατοχυρώνει το δικαίωμα στην κοινή χρήση ενέργειας για όλα τα νοικοκυριά, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους δημόσιους φορείς. Τα κράτη μέλη οφείλουν να εφαρμόσουν τη νομοθεσία έως τον Ιούλιο του 2026 και να παρέχουν την απαραίτητη τεχνική υποδομή.
Η υποδομή είναι το κρίσιμο σημείο: για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό της κοινής χρήσης απαιτούνται έξυπνοι μετρητές που καταγράφουν δεδομένα ανά 15 λεπτά. Σε ορισμένα κράτη μέλη η κάλυψη δεν ξεπερνά το 10% των νοικοκυριών.
Παράλληλα, η πρόσφατη Δέσμη ενεργειακών μέτρων για τους πολίτες (Citizen Energy Package) θέτει ρητά, στον Πυλώνα 2 και τη Δράση 5, την ανάγκη ενίσχυσης της αυτοπαραγωγής και της κοινής χρήσης ενέργειας μεταξύ των πολιτών.
Πού βρίσκεται η Ελλάδα
- Νομοθεσία: ο Ν. 5037/2023 αναμόρφωσε το πλαίσιο, εισάγοντας τις Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.) και τις Ενεργειακές Κοινότητες Πολιτών (Ε.Κ.Π.) στη θέση του καθεστώτος του Ν. 4513/2018, και έθεσε τις βάσεις για τον ενεργειακό διαμοιρασμό μέσω net-billing και virtual net-billing.
- Έξυπνοι μετρητές: από το 2025 περίπου το 20% των νοικοκυριών διαθέτει έξυπνο μετρητή — περίπου 1,5 εκατομμύριο εγκαταστάσεις. Η πανελλαδική εγκατάσταση 6,6 εκατομμυρίων μετρητών προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το 2030.
- Λογισμικό και δεδομένα: οι ενεργειακές κοινότητες χρησιμοποιούν την ψηφιακή πύλη του ΔΕΔΔΗΕ για εγγραφή, μέτρηση και κατανομή της κοινής παραγωγής. Τα δεδομένα 15 λεπτών επιτρέπουν την κατανομή της ενέργειας μεταξύ των μελών.
Ο ενεργειακός διαμοιρασμός είναι επομένως ήδη νομικά εφικτός στην Ελλάδα, κυρίως μέσω σχημάτων virtual net-billing εντός Κ.Α.Ε. και Ε.Κ.Π. Η εφαρμογή του όμως βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και η υιοθέτηση παραμένει περιορισμένη σε σύγκριση με πιο ώριμες ευρωπαϊκές αγορές.
Πού θα το βρείτε
Το πλήρες κείμενο είναι διαθέσιμο στη σελίδα Υλικό ή απευθείας σε μορφή PDF.